Projekt realizowany był wspólnie z: Millward Brown SMG/KRC >>

Idea projektu pojawiła się przy okazji obchodów dwudziestej rocznicy przemian 1989 roku w Polsce. Była to dobra okazja do zastanowienia się nad tym, jak minęło ostatnie 20 lat oraz do pytania o to, jak mogłoby wyglądać kolejnych 20. Nasze pytanie zadawane na warsztatach z młodzieżą w całej Polsce miało być właśnie okazją do takiej refleksji. Miało stwarzać przestrzeń do zbiorowego myślenia i wspólnej rozmowy o tym, jakie mamy indywidualne i zbiorowe aspiracje oraz o tym, jak wykorzystać otrzymaną wolność do budowania przyszłości swojej, swojego środowiska i Polski. Pytanie o wolność jest pytaniem, o jakiej Polsce marzymy za kolejne 10, 20 lat, ale pośrednio jest też pytaniem o to, co możemy i powinniśmy robić, by marzenia te stały się rzeczywistością.

Historia projektu
Pomysł Wędrującego Pytania o Wolność zrodził się w zeszłym roku przy okazji letniego Festiwalu Przystanek Woodstock, który w 2009 roku na trzy dni zgromadził w jednym miejscu ok. 450 tys. młodych ludzi. Stocznia wraz z Millward Brown SMG/KRC, Instytutem Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz Inicjatywą Razem'89 >> w czasie Przystanku Woodstock zaprosiła kilkudziesięciu uczestników festiwalu, by razem porozmawiali o zagospodarowaniu wolności, odpowiadając na pytania zadane im przez grupę młodych socjologów – zespołu badaczy projektu. Warsztaty, które planowane były początkowo, jako element badania, zamieniły się w spontaniczną opowieść o potrzebach, o odpowiedzialności społecznej, o tym kim jestem oraz co i jak chcę w życiu osiągnąć. Było to doświadczenie dwustronne – badacze nieoczekiwanie stali się uczestnikami badania i sami musieli sobie na te pytania odpowiedzieć. Przy okazji tych rozmów powstał krótki film, który można obejrzeć tutaj.

Cele projektu: stworzenie przestrzeni do rozmowy i refleksji o wykorzystaniu wolności, o pomysłach na Polskę i na siebie dla młodzieży z różnych, jak najliczniejszych środowisk, ale także zaistnienie tematu wolności w świadomości obywateli oraz w debacie publicznej.

Działania Stoczni:

W ramach etapu przygotowawczego, Stocznia opracowała portret socjo-demograficzny młodzieży w Polsce oraz dokonała wyboru środowisk młodzieżowych, do których Pytanie o Wolność było adresowane. Kolejnym etapem było prowadzenie warsztatów z młodzieżą. Formuła warsztatów zakłada, że w każdym z nich uczestniczyć będzie ok. 8 młodych ludzi w wieku od 16 do 24 lat. Rozmowa prowadzona przez dwóch badaczy koncentrowała się wokół sześciu pytań o wolność indywidualną i zbiorową. Warsztaty zostały przeprowadzone w kilkunastu środowiskach w Polsce  oraz na dwóch letnich festiwalach: Heineken Open’er Festival i SLOT ART Festiwal.

Po zakończeniu serii warsztatów powstało ich podsumowanie w formie specjalnego blogu. Można się z nim zapoznać klikając tutaj.

Istotnym elementem projektu było rozwijanie i promowanie serwisu www.pytanieowolność.org.pl. Serwis pozwala na zbieranie różnych form odpowiedzi na  "wędrujące pytanie o wolność" (mówionych, pisanych, filmowych itd). Jest to swoista "ściana", na której można opisać swoje marzenia i oczekiwania związane z Polską.  Strona pozwala także na naturalne kontynuowanie rozmowy podjętej w czasie warsztatów. Po zakończeniu projektu strona stała się żywym i interaktywnym pamiętnikiem.

W ramach projektu stworzona została Videoinstalacja. Jest ona zainspirowana rezultatami projektu Wędrujące pytanie o wolność.  Przedstawia autostereotypowe wypowiedzi na temat Polski i Polaków. Cytaty pochodzą z 28 warsztatów przeprowadzonych przez badaczy projektu Wędrujące pytanie o wolność. Podczas warsztatów udało się nam porozmawiać z ponad 200  ludźmi w wieku 16 – 24 lata. Pracę można obejrzeć tutaj. Instalacją swoją premierę miała w październiku 2010 w Kawiarni Ogrody, na Mariensztacie w Warszawie. Autorką projektu jest Paulina Jędrzejewska.

W ramach festiwalu Sztuka Dokumentu 28 listopada odbyła się nowatorska debata pt. Wolność - zderzenie perspektyw, w której została przyjęta formuła otwartego, publicznego warsztatu. W warsztacie wzięli udział młodzi, aktywni obywatele, którzy urodzili się w wolnej Polsce. Debatę poprowadziła  doświadczony socjolożka, Aleksandra Gołdys, która zadała uczestnikom oraz publiczności trzy pytania:

1. Jakiej Polski chciałbyś/chciałabyś za 20 lat?
2. Co możesz zrobić, aby taką się stała?
3. Co może Ci w tym przeszkodzić?

11.12.2010  doprowadziliśmy do spotkania różnych przedstawicieli środowisk młodzieży. Konfrontacja różnych wizji Polski w jednym miejscu, była okazją do przekazania zgromadzonej wiedzy, ale przede wszystkim do ukazania różnorodności i bogactwa pomysłów na Polskę za 20 lat. Wspólna  debata uświadomiła nam, że współpraca między pozornie różnymi środowiskami jest możliwa.

W celu dotarcia z projektem do jak największej grupy odbiorców stworzyliśmy wizualną syntezą projektu w postaci ulotko-pocztkówki. Ulotka jest  przewodnikiem – instrukcją do zrobienia warsztatów. Można ją pobrać tutaj.

Czas trwania: I etap - lipiec - sierpień 2009, II etap marzec - grudzień 2010

Koordynatorzy projektu: Katarzyna Julia Olesińska >> i Bartosz Stodulski >>

Zespół badawczy: Agnieszka Strzemińska, Paulina Jędrzejewska, Marta Olejnik, Justyna Zielińska, Łukasz Ostrowski

Identyfikacja wizualna: Witek Gottesman